Mỗi kỹ năng đều có ngôn ngữ riêng, và guitar cũng không ngoại lệ. Hiểu rõ các thuật ngữ guitar giúp bạn dễ dàng theo dõi bài học, giao tiếp với các nhạc công khác và nắm bắt các cuộc thảo luận về thiết bị. Hướng dẫn này bao gồm các thuật ngữ thiết yếu mà bạn sẽ thường xuyên gặp khi mới bắt đầu.
Từ vựng dưới đây được tổ chức theo từng danh mục để bạn có thể xây dựng kiến thức một cách có hệ thống. Bạn không cần phải ghi nhớ tất cả cùng lúc—hãy quay lại tham khảo khi cần.
Các Loại Guitar
Hai danh mục chính là acoustic và điện. Guitar acoustic tạo ra âm thanh tự nhiên qua thùng đàn rỗng mà không cần thiết bị điện tử. Hầu hết guitar acoustic có sáu hoặc mười hai dây thép. Guitar điện cần có ampli để tạo ra âm thanh nghe được, sử dụng pickup từ tính để chuyển đổi rung động dây thành tín hiệu điện.
Nằm giữa hai danh mục này là guitar acoustic-electric (còn gọi là semi-acoustic). Nhạc cụ này có thùng đàn rỗng với pickup tích hợp, cho phép bạn chơi nhẹ nhàng khi không cắm điện hoặc kết nối với ampli để phục vụ khán giả đông hơn.
Guitar cổ điển là một loại guitar acoustic sử dụng dây nylon thay vì thép. Đây là nhạc cụ tiêu chuẩn cho âm nhạc cổ điển, Latin và flamenco.
Dreadnought là kiểu dáng guitar acoustic phổ biến nhất. Được phát triển bởi Martin Guitars, thùng đàn lớn của nó tạo ra âm sắc mạnh mẽ, đầy đặn, phù hợp tốt cho việc gảy mạnh và flatpicking.
Các Bộ Phận Của Guitar
Biết rõ các thành phần vật lý giúp bạn theo dõi hướng dẫn và trao đổi về các vấn đề kỹ thuật.
- Thùng đàn: Buồng cộng hưởng chính. Trên guitar acoustic, nó chứa lỗ âm thanh và ngựa đàn. Trên guitar điện, nó chứa pickup, ngựa đàn và các nút điều khiển.
- Cần đàn: Phần dài kết nối đầu cần với thùng đàn. Bề mặt phía trước là mặt cần.
- Đầu cần: Nằm ở đỉnh cần đàn, chứa các khóa lên dây.
- Mặt cần: Bề mặt chơi nơi bạn nhấn dây để thay đổi cao độ.
- Phím đàn: Các thanh kim loại được gắn trong mặt cần, chia nó thành các khoảng cao độ cố định.
- Ngựa đàn: Cố định dây vào thùng đàn. Trên guitar acoustic, chốt ngựa giữ dây ở vị trí tại ngựa đàn.
- Then đàn: Một miếng nhỏ (xương, nhựa hoặc kim loại) đặt trên ngựa đàn, duy trì khoảng cách dây phía trên mặt cần và truyền rung động.
- Khóa lên dây: Nằm ở nơi đầu cần gặp cần đàn, hướng dây và duy trì khoảng cách. Chất liệu (nhựa, xương hoặc tổng hợp) có thể ảnh hưởng đến âm sắc.
- Thanh chống cong: Một thanh thép bên trong cần đàn, chống lại lực căng dây để giữ cần thẳng.
Luthier là nghệ nhân chế tác và sửa chữa guitar.
Các Kỹ Thuật Chơi
Các thuật ngữ này mô tả cách bạn tương tác với nhạc cụ.
Bấm dây có nghĩa là nhấn một dây xuống chống lại phím đàn để thay đổi cao độ của nó. Action đề cập đến khoảng cách giữa các dây và mặt cần. Action cao làm cho việc chơi trở nên khó khăn và gây mỏi tay. Action phù hợp được thiết lập bởi kỹ thuật viên hoặc thông qua các điều chỉnh như độ cong (độ cong nhẹ về phía trước trong cần đàn).
Uốn dây bao gồm việc đẩy một dây sang ngang để nâng cao độ của nó. Kỹ thuật này phổ biến trong rock và blues để tạo ra phrasing mô phỏng giọng hát đầy cảm xúc.
Gảy luân phiên có nghĩa là luân phiên giữa gảy xuống và gảy lên trong một chuyển động liên tục. Kỹ thuật này là thiết yếu để chơi với tốc độ.
Fingerstyle sử dụng các ngón tay của tay gảy để búng dây thay vì dùng mép gảy. Các ký hiệu như PIMA (từ tiếng Tây Ban Nha cho ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và ngón áp út) mô tả các mẫu fingerpicking.
Đồng thanh có nghĩa là chơi hai nốt cùng lúc, thường trên các dây liền kề.
Mute lòng bàn tay bao gồm việc đặt lòng bàn tay tay gảy lên các dây gần ngựa đàn để tạo ra âm thanh bị dập tắt, có nhịp điệu, được sử dụng rộng rãi trong rock và pop.
Hợp Âm Và Cách Lên Dây
Cách lên dây tiêu chuẩn từ thấp đến cao là E-A-D-G-B-E. Cách lên dây thay thế thay đổi cấu hình này. Các cách phổ biến bao gồm Drop D (D-A-D-G-B-E) và DADGAD (D-A-D-G-A-D).
Hợp âm barre là hình dạng hợp âm có thể di chuyển, trong đó một ngón tay nhấn nhiều dây qua cần đàn, mở rộng các hình dạng hợp âm mở của E hoặc A.
Sơ đồ hợp âm là biểu đồ trực quan cho thấy nơi đặt ngón tay. X chỉ các dây bị mute, O chỉ các dây mở và các chấm cho thấy vị trí phím. Các số bên dưới sơ đồ cho bạn biết nên dùng ngón nào (1-ngón trỏ, 2-ngón giữa, 3-ngón áp út, 4-ngón út).
Capo kẹp qua tất cả sáu dây tại một phím, nâng cao độ của mỗi dây mở lên nửa cung mỗi phím. Điều này cho phép bạn chơi các hình dạng theo các khóa khác nhau mà không cần học lại cách bấm hợp âm.
Guitar lead xử lý các đường giai điệu và solo. Guitar rhythm tập trung vào các mẫu hợp âm hỗ trợ cấu trúc bài hát.
Thiết Bị Và Dụng Cụ
Ampli là thiết bị cần thiết cho guitar điện vì tín hiệu pickup quá yếu để nghe được mà không có khuếch đại. Ampli định hình âm sắc của bạn thông qua các nút điều khiển và hiệu ứng tích hợp.
Pickup là thiết bị từ tính bên dưới các dây trên guitar điện, chuyển đổi rung động dây thành tín hiệu điện. Pickup single coil tạo ra âm sắc sáng nhưng có tiếng ồn đáng chú ý. Humbucker sử dụng hai cuộn dây với pha ngược nhau để triệt tiêu tiếng ồn này, tạo ra âm thanh dày hơn, ấm hơn.
Mép gảy (hoặc plectrum) gảy các dây. Mép gảy có độ dày và chất liệu khác nhau, ảnh hưởng đến âm sắc và cách tấn công dây.
Intonation đề cập đến độ chính xác cao độ trên toàn bộ mặt cần. Khi intonation chính xác, mỗi nốt bấm đều đúng cao độ khi các dây mở được lên dây đúng.
Điểm Chính Cần Nhớ
- Các loại guitar bao gồm acoustic, điện, acoustic-điện và cổ điển—mỗi loại có đặc điểm và công dụng riêng biệt
- Hiểu các bộ phận như thùng đàn, cần, mặt cần và ngựa đàn giúp bạn theo dõi hướng dẫn và khắc phục sự cố
- Các kỹ thuật cốt lõi (bấm dây, uốn dây, gảy luân phiên, fingerstyle) tạo nền tảng cho vốn từ vựng chơi của bạn
- Sơ đồ hợp âm và sử dụng capo cho phép bạn chơi ở nhiều khóa khác nhau sử dụng các hình dạng quen thuộc
- Kiến thức về thiết bị—ampli, pickup và mép gảy—giúp bạn định hình âm thanh khi tiến bộ
Suy Nghĩ Cuối Cùng
Bạn không cần phải thành thạo mọi thuật ngữ trước khi cầm guitar. Hãy tập trung vào những điều cơ bản trước (các loại, các bộ phận chính và sơ đồ hợp âm), sau đó mở rộng vốn từ vựng khi bạn gặp các kỹ thuật và thiết bị mới. Mỗi thuật ngữ bạn học giúp giao tiếp dễ dàng hơn—whether following a lesson, talking with bandmates, or shopping for equipment. Guitar có một vốn từ vựng phong phú, nhưng từng bước một sẽ giúp đường cong học tập trở nên dễ quản lý hơn.
