Ba mẫu blues piano dành cho người mới bắt đầu

Học một mẫu blues là một trong những cách nhanh nhất để xây dựng sự tự tin khi chơi piano. Một mẫu cung cấp cho bạn một ý tưởng âm nhạc hoàn chỉnh để luyện tập, và mỗi kiểu có thể giới thiệu những kỹ năng mới như di chuyển trên thang, nhịp lệch, nốt thuộc hợp âm và sự độc lập của hai tay. Ba mẫu trong bài học này sử dụng chất liệu đơn giản, nhưng bạn có thể lặp lại chúng ở các giọng khác nhau để biến mỗi mẫu thành một phần của phong cách chơi riêng.

Trước khi bắt đầu, hãy chọn một giọng thuận tiện. Nếu bạn mới làm quen với thang blues nhỏ, Do và Sol là những lựa chọn hữu ích vì vị trí các nốt rất dễ nhận biết trên bàn phím. Thang blues nhỏ cơ bản tuân theo công thức khoảng cách này: cung bằng ba nhỏ, cung bằng, nửa cung, nửa cung, cung bằng ba lớn, cung bằng và nửa cung. Mỗi mẫu dưới đây sắp xếp lại các nốt của thang đó. Khi đã thuộc mẫu, bạn có thể chuyển sang giọng khác mà không thay đổi hình dạng ngón tay.

Mẫu thứ nhất: Lên rồi xuống

Mẫu đầu tiên được xây dựng xoay quanh một đường đi rõ ràng lên rồi xuống. Ở giọng Do, hãy bắt đầu bằng La, sau đó chơi Do, Re, Mi bẹ và Mi. Giữ hoặc lặp lại nốt Mi ở đỉnh trước khi đi xuống qua Mi bẹ, Re, Do và La.

Dưới đây là cách đặt ngón tay cơ bản:

1. Đặt ngón cái phải lên nốt La.
2. Lần lượt đi qua các nốt bằng ngón trỏ, ngón giữa, ngón áp út và ngón út khi cần.
3. Lặp lại nốt cao nhất với một dấu nhấn nhịp nhỏ thay vì thêm một giai điệu mới.
4. Đảo chiều và quay lại nốt bắt đầu.

Nốt cao nhất được lặp lại tạo nên hình dạng đặc trưng của mẫu. Hãy thử chơi với nhịp đều đặn, sau đó để lại một khoảng trống nhỏ trước phần đi xuống cuối cùng. Khoảng nghỉ ngắn này có thể khiến câu chơi trông có chủ đích thay vì máy móc.

Mẫu này cũng rất phù hợp để luyện khả năng định hướng trên thang. Hãy luyện chậm đủ để mỗi ngón tay đặt nốt chính xác, rồi dần tăng tốc độ. Nếu muốn nghiệm xem âm thanh của nó khi đóng vai trò một câu nhạc bắt trí, hãy chơi mẫu một lần và giữ nốt La cuối cùng kéo dài trong khi hình dung một hợp âm blues đi kèm.

Mẫu thứ hai: Một thứ tự khác

Mẫu thứ hai sử dụng nhiều nốt giống mẫu đầu tiên, nhưng thứ tự các nốt lại thay đổi hoàn toàn tính chất của mẫu. Ở giọng Do, hãy bắt đầu bằng Re, chuyển sang Mi bẹ, quay lại Re, rồi tiếp tục qua Do, Re, Do và La.

Một cách hữu ích để học câu này là chia nó thành hai cử chỉ nối tiếp. Cử chỉ đầu tiên đi từ Re sang Mi bẹ rồi quay lại Re. Cử chỉ thứ hai tiếp tục từ Re qua Do, sau đó trở lại Re, xuống Do và kết thúc ở La. Luyện tập riêng từng nhóm giúp bạn hiểu giao điểm chuyển hướng của giai điệu.

Hãy thử trình tự sau:

• Re, Mi bẹ, Re
• Do, Re, Do, La
• Lặp lại toàn bộ mẫu nhiều lần mà không dừng

Mẫu có thể trông ít đối xứng hơn mẫu đầu tiên, và đó chính là điều khiến nó thú vị. Giai điệu blues thường phụ thuộc vào cách một nốt quay về điểm bắt đầu gần nó. Nốt Mi bẹ tạo ra sự căng nhẹ quanh Re, trong khi hướng đi về Do và La mang lại cảm giác giải tỏa cho câu chơi.

Hãy chuyển mẫu sang giọng khác bằng cách xác định các bậc tương ứng trên thang. Ví dụ, ở giọng Sol, các nốt sẽ là Sol, La bẹ, Sol, Fa, Sol, Fa và Re. Hãy giữ nguyên nhịp và logic đặt ngón tay. Việc chuyển giọng nên nghe như một màn trình diễn mới của cùng một ý tưởng, chứ không phải một tác phẩm hoàn toàn khác.

Mẫu thứ ba: Hợp âm blues và sự chuyển động của hòa âm

Mẫu thứ ba kết hợp một nốt trầm với các nốt cao được chơi cùng lúc. Trong ví dụ, La là nốt neo trầm. Phần nốt cao bắt đầu bằng Mi và Sol, sau đó chuyển sang Mi bẹ và Mi khi bàn phải trượt hoặc lướt qua các phím.

Dưới đây là tiến trình cơ bản:

1. Giữ nốt La bằng ngón cái trái.
2. Chơi đồng thời Mi và Sol bằng tay phải.
3. Lướt từ Mi sang Mi bẹ rồi quay lại Mi để tạo một nốt nối ngắn.
4. Đưa tay phải trở lại Mi và Sol.
5. Thay các nốt cao bằng Re và Fa dấu trong khi nốt La vẫn được giữ bên dưới.
6. Chuyển tay phải sang Do và Mi, rồi lặp lại cách phối nốt cuối cùng là La với Do/Mi.
7. Đặt lại bằng cách chơi riêng nốt La trước khi quay lại các nốt Re và Fa dấu.

Nốt La ở tay trái đóng vai trò như một căn cứ. Vì nốt này luôn được giữ trong khi các nốt tay phải thay đổi, tai bạn có thể nghe rõ hòa âm hơn. Đây là một kỹ năng hữu ích khi đùng: một tay có thể xác lập tâm âm nhạc trong khi tay kia khám phá các nốt phía trên.

Nốt nối không bắt buộc, nhưng nó tạo thêm chất giọng mang đậm sắc thái blues. Hãy giữ cổ tay thả lỏng và để ngón tay di chuyển về phía phím liền kề mà không đánh Mi bẹ như một nốt riêng lẻ và nặng nề. Nếu thấy nốt nối gượng gạo, trước tiên hãy luyện chuyển động dưới dạng các nốt riêng. Khi việc chuyển nốt đã thuận lợi, hãy nối chúng một cách mượt mà.

Bạn cũng có thể đơn giản hóa mẫu bằng cách coi các nốt cao là một hình hợp âm thay vì một giai điệu. Hãy giữ La, sau đó chơi Mi và Sol như một nhịp đôi vững chắc. Tiếp theo, thử Re và Fa dấu, rồi đến Do và Mi. Hãy lắng nghe sự kết hợp giữa nốt trầm và các nốt cao tạo ra màu sắc như thế nào, ngay cả khi bạn chơi rất ít.

Cách luyện các mẫu

Hãy luyện từng mẫu với máy đếm nhịp hoặc một bản đệm nhịp ổn định. Bắt đầu với tốc độ chậm và tập trung vào việc chuyển nốt thật gọn gàng. Khi mẫu đã thuộc, hãy thêm dấu nhấn vào những nốt mạnh nhất, đặc biệt là nốt cao được lặp lại trong mẫu thứ nhất và nốt neo trầm trong mẫu thứ ba.

Hãy thường xuyên chuyển giọng. Việc chuyển qua lại giữa Do, Sol, Fa và Si bẹ sẽ giúp bạn nhận diện các khoảng cách thay vì ghi nhớ một vị trí cố định trên bàn phím. Nếu thấy khó chuyển giọng, hãy xác định nốt bắt đầu và dựng lại mẫu từ thang blues ở giọng mới.

Hãy thử nối các mẫu thành một đoạn solo ngắn. Chơi câu đầu tiên để xác lập giọng, tiếp theo bằng mẫu thứ hai để tạo sự tương phản, rồi kết thúc bằng mẫu thứ ba để thể hiện sự chuyển động của hòa âm. Hãy thêm phần đệm cơ bản ở tay trái, chẳng hạn như nốt gốc và nốt quint, khi bạn đã có thể giữ giai điệu mà không do dự.